%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%
% Contents: Customising LaTeX output (LShort2e Introduction)
% File: custom.tex (Polish translation)
%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%%
\chapter{Adaptowanie \LaTeX-a}

\begin{intro}  
  Dokumenty sk�adane z~wykorzystaniem poznanych do tej pory polece�
  zapewne b�d� si� podoba� zdecydowanej wi�kszo�ci czytelnik�w.
  Chocia� ich wygl�d nie b�dzie mo�e wyrafinowany, z~pewno�ci� jednak
  spe�ni� podstawowe zasady sk�adu, dzi�ki czemu �atwo i~przyjemnie
  b�dzie si� je czyta�o.
  
  W~niekt�rych wypadkach mo�e si� jednak okaza�, �e brakuje polecenia
  czy �rodowiska, za pomoc� kt�rego mogliby�my z�o�y� dany fragment
  tekstu w~spos�b odpowiadaj�cy potrzebom, albo te�, �e spos�b
  dzia�ania dost�pnej w~\LaTeX-u instrukcji nie spe�nia naszych wymaga�.
  
  W~tym rozdziale przedstawimy, jak nauczy� \LaTeX-a formatowa�
  dokumenty tak, aby wygl�da�y inaczej, ni� w~przypadku korzystania
  tylko ze standardowych klas i~pakiet�w.
\end{intro}

%%
\section{Definiowane instrukcji i~�rodowisk}

Czytelnicy zapewne zauwa�yli, �e nowo wprowadzane w~tej ksi��ce
polecenia ukazuj� si� w~ramkach oraz, �e znajduj� si�
w~skorowidzu. Aby to osi�gn��, nie korzystali�my za ka�dym razem
z~wbudowanych w~\LaTeX-a instrukcji, tylko utworzyli�my w�asny
pakiet, w~kt�rym zawarli�my nowe, potrzebne nam polecenia i~�rodowiska.
Maj�c taki pakiet, wystarczy po prostu napisa�:
 %
\begin{example}
\begin{command}
\ci{polecenie}
\end{command}
\end{example}
 %
\noindent
W~tym przyk�adzie u�yli�my zar�wno nowego �rodowiska o~nazwie
\verb+command+, odpowiedzialnego za rysowanie ramek dooko�a 
instrukcji, jak te� nowego polecenia \verb+\ci+, s�u��cego
do sk�adu nazw polece� i~wprowadzania ich do skorowidza.
Proponujemy Czytelnikom odszukanie has�a 
\verb+\polecenie+ w~skorowidzu;
przy ha�le powinny by� podane numery stron, na kt�rych 
ta instrukcja wyst�puje w~ksi��ce. 

\begin{TPextension}
We wst�pie do tego opracowania wspomnieli�my, �e w~\LaTeX-u mo�emy
si� skupi� na logicznej strukturze dokument�w.  
Wskazane jest
rozr�nianie w~tek�cie �r�d�owym wszystkich element�w logicznych
dokumentu, nawet je�eli ich formatowanie jest identyczne.  Cz�sto
to, co dzisiaj formatujemy jednakowo, w~przysz�o�ci mo�emy chcie�
rozr�ni�. Przyk�adowo, adresy internetowe zwyk�o si� sk�ada�
imitacj� kroju maszynowego, a~poniewa� w~adresach mog� wyst�pi�
znaki specjalne \LaTeX-a, mo�na by do tego celu wykorzystywa� po
prostu instrukcj� \verb+\verb+.  
Jednak lepiej u�y� specjalnej
instrukcji, np.~\verb|\url|. 
W~dokumencie drukowanym na papierze nie
ma to znaczenia, ale oznakowanie logiczne umo�liwia przedstawienie
dokumentu nie tylko w~formie drukowanej, ale te� w~wersji
hipertekstowej, w~formacie HTML czy~PDF.
\end{TPextension}


\subsection{Instrukcje definiowane przez u�ytkownika}

Do definiowania nowych polece� s�u�y instrukcja:
%
\begin{command}
\ci{newcommand}\verb|{|%
\emph{nazwa}\verb|}[|\emph{num}\verb|]{|\emph{tekst}\verb|}|
\end{command}
%
\noindent
Instrukcja ta wymaga \emph{co najmniej} dw�ch argument�w. Pierwszy
z~nich, \emph{nazwa}, oznacza nazw� nowej instrukcji, natomiast
\emph{tekst} to jej znaczenie, czyli tekst, kt�ry ma zosta� wstawiony
do sk�adu w~momencie wykonania instrukcji. 
Podawany w~nawiasach
kwadratowych argument \emph{num} to liczba od~1 do~9 okre�laj�ca
liczb� (obowi�zkowych) argument�w instrukcji. 
Argument \emph{num} jest opcjonalny, a~jego pomini�cie oznacza, 
�e definiowana instrukcja jest bezargumentowa.

\begin{TPextension}
W~cz�ci \emph{tekst} wolno u�ywa� zar�wno standardowych instrukcji
\LaTeX-a, jak i~zdefiniowanych wcze�niej przez u�ytkownika (za
wyj�tkiem tych instrukcji, kt�re same definiuj� inne polecenia, jak
\verb+\newcommand+, \verb+\newenvironment+ itp.). Niedozwolona jest
rekursja. W~nazwie instrukcji nie wolno umieszcza� polskich liter
diakrytycznych.
\end{TPextension}

\noindent
Nast�puj�ce przyk�ady pomog� lepiej zrozumie� zagadnienie. W~pierwszym
definiujemy instrukcj� o~nazwie \verb+\kwle+, maj�c� by� skr�tem dla
s��w ,,Kr�tkie wprowadzenie do systemu \LaTeXe''. Takie polecenie 
mog�oby si� przyda�, gdyby tytu� ksi��ki mia� by� wypisywany wielokrotnie.
%
\begin{example}
\newcommand{\kwle}{Kr�tkie
wprowadzenie do systemu \LaTeXe}
% nast�pnie po \begin{document}:
\kwle; \emph{\kwle}
\end{example}
%
\noindent
Nast�pny przyk�ad ilustruje spos�b wykorzystania opcjonalnego argumentu
\emph{num}. Znacznik \verb|#1| oznacza pierwszy parametr
formalny (\verb|#2| oznacza�by drugi parametr formalny, \verb|#3| trzeci
itd.). W~chwili wykonania instrukcji parametry formalne s� zamieniane
na argumenty podane przy jej wywo�aniu (parametry aktualne).
Instrukcja w~poni�szym przyk�adzie ma jeden parametr.
%
\begin{example}
\newcommand{\wle}[1]
{\emph{#1} wprowadzenie
do systemu \LaTeXe}
% nast�pnie po \begin{document}:
\wle{Kr�tkie}; \wle{D�ugie}
\end{example}
%
\noindent
{\LaTeX} nie pozwala definiowa� instrukcji, kt�rej nazwa, jest nazw�
zdefiniowanego ju� polecenia. W~wypadku, gdy chcemy zmieni� znaczenie
ju� istniej�cej instrukcji, nale�y u�y� polecenia \ci{renewcommand}. Za
wyj�tkiem nazwy ma ono sk�adni� identyczn� jak
\verb|\newcommand|. Czasami mo�e si� przyda� polecenie
\ci{providecommand}. Dzia�a ono jak \verb|\newcommand| z~tym, �e je�li
istnieje ju� polecenie o~takiej samej nazwie, to nie zast�puje ono
starej i~zwyczajnie ignoruje now�.


\subsection{�rodowiska definiowane przez u�ytkownika }

Odpowiednikiem instrukcji \verb|\newcommand|, definiuj�cej nowe
polecenia, jest dla �rodowisk instrukcja \verb|\newenvironment|. 
Ma ona nast�puj�c� sk�adni�:
%
\begin{command}
\ci{newenvironment}\verb|{|%
\emph{nazwa}\verb|}[|\emph{num}\verb|]{|%
\emph{pocz�tek}\verb|}{|\emph{koniec}\verb|}|
\end{command}
%
\noindent
Podobnie jak w~wypadku \verb|\newcommand|, instrukcji
\ci{newenvironment} mo�na u�y� z~argumentem opcjonalnym lub bez.
{\LaTeX} wstawia tekst \emph{pocz�tek} w~miejsce
\verb+\begin{+\emph{nazwa}\verb+}+.
Natomiast tekst \emph{koniec} jest wstawiany 
w~miejsce \verb|\end{|\emph{nazwa}\verb|}|.

Poni�szy przyk�ad ilustruje spos�b u�ycia 
instrukcji \ci{newenvironment}.
%
\begin{example}
\newenvironment{zrodlo}
{�r�d�o: }{\par}
% nast�pnie po \begin{document}:
\begin{zrodlo} Rocznik Statystyczny
GUS. \end{zrodlo}
\end{example}
%
\noindent
Znaczenie argumentu \emph{num} jest takie samo jak w~instrukcji 
\verb|\newcommand|.

{\LaTeX} nie pozwala zdefiniowa� �rodowiska o~ju� istniej�cej nazwie.
W~wypadku, gdy chcemy zmieni� znaczenie ju� istniej�cego �rodowiska,
nale�y u�y� polecenia \ci{renewenvironment}, maj�cego tak� sam�
sk�adni� jak \ci{newenvironment}.

\subsection{W�asne pakiety }

W~wypadku zdefiniowania wielu nowych �rodowisk i~polece� preambu�a
dokumentu mo�e si� znacznie wyd�u�y�. Dobrze w~takiej sytuacji
jest stworzy� pakiet zawieraj�cy w�asne instrukcje i~definicje
�rodowisk. Taki pakiet mo�na do��czy� do dokumentu za pomoc�
polecenia \ci{usepackage}.

\begin{figure}[!htbp]
\begin{lined}{\textwidth}
\begin{verbatim}
% Przyk�adowy pakiet ***
\ProvidesPackage{demopack}
\newcommand{\kwle}{Kr�tkie wprowadzenie do systemu \LaTeXe}
\newcommand{\wle}[1]{\emph{#1} wprowadzenie
do systemu \LaTeXe}
\newenvironment{zrodlo}{�r�d�o: }{\par}
\end{verbatim}
\end{lined}
\caption{Przyk�adowy pakiet\label{package} }
\end{figure}

Tworzenie pakietu polega na skopiowaniu polece� z~preambu�y do
oddzielnego pliku o~rozszerzeniu \texttt{.sty}.
Na pocz�tku pakietu nale�y u�y� polecenia:
%
\begin{command}
\ci{ProvidesPackage}\verb|{|\emph{nazwa}\verb|}|
\end{command}
%
\noindent
Dzi�ki instrukcji \verb|\ProvidesPackage| {\LaTeX} poznaje nazw�
pakietu, a~to pozwoli mu na przyk�ad ostrzec u�ytkownika
w~przypadku pr�by powt�rnego do��czenia pakietu do dokumentu.
Rysunek~\ref{package} przedstawia niewielki pakiet z~instrukcjami 
z~przedstawionych wy�ej przyk�ad�w.


%%
\section{Fonty}
\subsection{Instrukcje prze��czaj�ce stopie� pisma }

{\LaTeX} automatycznie wybiera kr�j i~stopie� pisma dla
r�nych element�w dokumentu (tytu�y
rozdzia��w, punkt�w, przypisy itp.). 
Czasami jednak zachodzi potrzeba
,,r�cznego'' prze��czenia kroju/stopnia pisma. W~tym celu mo�na
skorzysta� z~polece� zestawionych w~tabelach~\ref{fonts}
i~\ref{sizes}.
Stopie� pisma jest kwesti� uk�adu graficznego dokumentu i~zale�y od 
wybranej klasy dokumentu i~ustawienia odpowiednich opcji.
W~tabeli~\ref{tab:ptsizes} zestawiono stopnie pisma w~jednostkach
absolutnych dla polece� zmieniaj�cych wielko�� kroju w~przypadku
standardowych klas dokumentu.
%
\begin{example}
{\small Nieliczni lecz
\textbf{odwa�ni} Rzymianie rz�dzili}
{\Large wielk� \textit{Itali�}.}
\end{example}
%
\noindent
Bie��cy font charakteryzuje w~\LaTeX-u pi�� element�w:
uk�ad (zestaw znak�w), kr�j (rodzin�), grubo�� i~szeroko��, odmian�,
stopie� i~interlini�. Ka�dy z~nich mo�na dobra� niezale�nie od
ustawienia pozosta�ych. Oznacza to na przyk�ad, �e zmiana stopnia
pisma nie powoduje zmiany kroju czy odmiany.

\begin{table}[!bth]
\caption{Polecenia wyboru kroj�w i~odmian \label{fonts}}
\begin{lined}{12.5cm}
%
% Alan suggested not to tell about the other form of the command
% eg \verb|\sffamily| or \verb|\bfseries|. This seems a good thing to me.
%
\tabcolsep=.5\tabcolsep
\begin{tabular}{@{}rl@{\quad}rl@{}}
\ci{textrm}\verb|{...}| & \textrm{kr�j szeryfowy} &
\ci{textsf}\verb|{...}| & \textsf{kr�j bezszeryfowy} \\
\ci{texttt}\verb|{...}| & \texttt{grotesk} \\[6pt]
\ci{textmd}\verb|{...}| & \textmd{pismo jasne} &
\ci{textbf}\verb|{...}| & \textbf{pismo grube} \\[6pt]
\ci{textup}\verb|{...}| & \textup{odmiana prosta} &
\ci{textit}\verb|{...}| & \textit{kursywa} \\
\ci{textsl}\verb|{...}| & \textsl{odmiana pochy�a}&
\ci{textsc}\verb|{...}| & \textsc{kapitaliki} \\[6pt]
\ci{emph}\verb|{...}| & \emph{wyr�nienie} \\
\ci{textnormal}\verb|{...}| & \multicolumn{2}{l}{g��wny font dokumentu}
\end{tabular}
\end{lined}
\vspace{-2.0ex}
\end{table}

\begin{table}[!tbh]
\caption{Polecenia wyboru stopnia pisma
i~interlinii\index{stopie� pisma}\label{sizes} }
\begin{lined}{12.5cm}
\begin{tabular}{@{}ll}
\ci{tiny} & \tiny mikroskopijny \\
\ci{scriptsize} & \scriptsize bardzo ma�y \\
\ci{footnotesize} & \footnotesize mniejszy \\
\ci{small} & \small ma�y \\
\ci{normalsize} & \normalsize normalny \\
\ci{large} & \large du�y
\end{tabular}%
\qquad\begin{tabular}{ll@{}}
\ci{Large} & \Large wi�kszy \\[5pt]
\ci{LARGE} & \LARGE bardzo du�y \\[5pt]
\ci{huge} & \huge ogromny \\[5pt]
\ci{Huge} & \Huge najwi�kszy
\end{tabular}
\end{lined}
\end{table}

Wewn�trz trybu matematycznego mo�na wykorzysta� instrukcje zmiany
fontu do chwilowego opuszczenia trybu matematycznego i~z�o�enia 
tekstu normalnym krojem. 

Przy okazji omawiania polece� dotycz�cych font�w trzeba wspomnie�
o~koncepcji \emph{grupowania tekstu}. Grupa\index{grupa} rozpoczyna
si� od znaku ,,\verb+{+'', a~ko�czy znakiem ,,\verb+}+''. Grupy s�u��
do ograniczania zasi�gu dzia�ania polece� \LaTeX-a. Przyjrzyjmy si�
nast�puj�cemu przyk�adowi:
%
\begin{example}
Lubi� {\LARGE du�e oraz
{\small ma�e} litery} i~cyfry.
\end{example}
%
\begin{TPextension}
Pierwszy nawias klamrowy rozpoczyna grup�, potem polecenie
\verb+\LARGE+ zmienia stopie� pisma na \emph{bardzo du�y}, w~kt�rym
zostanie z�o�ony napis ,,du�e oraz''.  Kolejny otwieraj�cy nawias
klamrowy zaczyna nast�pn� grup�.  Polecenie \verb+\small+ zmienia
stopie� pisma na ma�y. 
W~tym stopniu z�o�one jest tylko s�owo
,,ma�e'', poniewa� nawias ,,\verb+}+'' zamyka grup�. Po zamkni�ciu
grupy nast�puje powr�t do stopnia pisma aktualnego przed jej
rozpocz�ciem, czyli \verb+\LARGE+. W~nim zostanie z�o�one
s�owo ,,litery''. Zamkni�cie tej grupy spowoduje, �e reszt� tekstu
{\LaTeX} z�o�y w~wyj�ciowym stopniu pisma. Jak wida�, grupy mo�na
zagnie�d�a� (nawet wielokrotnie).
\end{TPextension}

\noindent
Polecenia zmieniaj�ce stopie� pisma zmieniaj� tak�e interlini�. Dzieje
si� tak jednak tylko wtedy, gdy \emph{przed} zamkni�ciem 
odpowiedniej grupy ko�czy si� akapit (przez wstawienie pustego 
wiersza \emph{lub} polecenia \ci{par}).  
Zwr��my uwag� na miejsce, w~kt�rym umieszczono instrukcj� \verb+\par+
w~poni�szych dw�ch przyk�adach.
%
\begin{example}
{\Large Zdanie, kt�re ma wi�cej
ni� pi�� s��w nie ma sensu!\par}
\end{example}
%
\begin{example}
{\Large Zdanie, kt�re ma wi�cej
ni� pi�� s��w nie ma sensu!}\par
\end{example}
%
\noindent
Gdy zachodzi konieczno�� zmiany stopnia pisma dla ca�ego akapitu lub jeszcze
d�u�szego tekstu, mo�emy skorzysta� ze sk�adni przyj�tej dla �rodowisk:
%
\begin{example}
\begin{Large} Zdanie, kt�re ma
wi�cej ni� pi�� s��w nie ma sensu!
\end{Large}
\end{example}
%
\noindent
Zapis taki pozwala unika� �atwych do pope�nienia b��d�w wynikaj�cych
z~opuszczania nawias�w otwieraj�cych 
lub zamykaj�cych w~grupach.

\begin{table}[!tb]
\caption{Wielko�� stopnia pisma w~klasach 
 standardowych\label{tab:ptsizes} }
\label{tab:sizes}
\begin{lined}{12.5cm}
\tabcolsep=1.75em
\begin{tabular}{lrrr}
\multicolumn{1}{c}{\emph{Stopie�}} & \multicolumn{1}{c}{\emph{10pt}} &
\multicolumn{1}{c}{\emph{opcja 11pt}} &
\multicolumn{1}{c}{\emph{opcja 12pt}} \\[4.5pt]
\verb|\tiny| & 5pt & 6pt & 6pt \\
\verb|\scriptsize| & 7pt & 8pt & 8pt \\
\verb|\footnotesize| & 8pt & 9pt & 10pt \\
\verb|\small| & 9pt & 10pt & 11pt \\
\verb|\normalsize| & 10pt & 11pt & 12pt \\
\verb|\large| & 12pt & 12pt & 14pt \\
\verb|\Large| & 14pt & 14pt & 17pt \\
\verb|\LARGE| & 17pt & 17pt & 20pt \\
\verb|\huge| & 20pt & 20pt & 25pt \\
\verb|\Huge| & 25pt & 25pt & 25pt
\end{tabular}
\end{lined}
\vspace{-2.0ex}
\end{table}

W~\emph{trybie matematycznym} w~celu z�o�enia fragmentu wzoru innym
krojem pisma mo�na wykorzysta� polecenia zestawione
w~tabeli~\ref{mathfonts}.

\begin{table}[!tb]
\caption{Polecenia wyboru font�w w~trybie matematycznym\label{mathfonts} }
\begin{lined}{\textwidth}
\begin{tabular}{@{}lll@{}}
\textit{Polecenie}&\textit{Przyk�ad}& \textit{Wynik}\\[4.5pt]
\ci{mathcal}\verb|{...}|& \verb|$\mathcal{B}=c$|& $\mathcal{B}=c$\\
\ci{mathrm}\verb|{...}|& \verb|$\mathrm{K}_2$|& $\mathrm{K}_2$\\
\ci{mathbf}\verb|{...}|& \verb|$\sum x=\mathbf{v}$|& $\sum x=\mathbf{v}$\\
\ci{mathsf}\verb|{...}|& \verb|$\mathsf{G\times R}$|& $\mathsf{G\times
R}$\\
\ci{mathtt}\verb|{...}|& \verb|$\mathtt{L}(b,c)$|& $\mathtt{L}(b,c)$\\
\ci{mathnormal}\verb|{...}|& \verb|$\mathnormal{R_{19}}\neq R_{19}$|&
$\mathnormal{R_{19}}\neq R_{19}$\\
\ci{mathit}\verb|{...}|& \verb|$\mathit{ffi}\neq ffi$|& $\mathit{ffi}\neq
ffi$
\end{tabular}
\end{lined}
\end{table}


\subsection{Uwaga niebezpiecze�stwo! }

Jak ju� zaznaczyli�my na pocz�tku rozdzia�u, nie nale�y
\emph{explicite} wstawia� do pliku �r�d�owego instrukcji zmiany fontu.
By�oby to niezgodne z~podstawow� ide� \LaTeX-a, jak� jest
oddzielenie formy od tre�ci dokumentu i~pos�ugiwanie si� formatowaniem
logicznym, a~nie wizualnym. Je�eli fragment tekstu ma zosta� wyr�niony
poprzez z�o�enie go innym krojem lub stopniem pisma, to nale�y
zdefiniowa� odpowiednie polecenie i~jego w�a�nie u�ywa�
w~tre�ci dokumentu.
%
\begin{example}
% w~preambule albo pakiecie
\newcommand{\uwaga}[1]{\textbf{#1}}
% po \begin{document}
\uwaga{Baczno��}. Przewody sieci
trakcyjnej s� pod napi�ciem.
Dotkni�cie grozi \uwaga{�mierci�}.
\end{example}
%
\noindent
Niew�tpliw� zalet� tego podej�cia jest to, �e kiedy p�niej b�dziemy
chcieli wyr�ni� wszystkie elementy, na kt�re czytelnik powinien
zwr�ci� \emph{szczeg�ln� uwag�}, w~inny spos�b ni� sk�adaj�c je pismem
p�grubym, to nie musimy przegl�da� ca�ego pliku w~celu sprawdzenia,
czy dane wyst�pienie \verb+\textbf+ dotyczy tekstu, na kt�ry ma zosta�
zwr�cona \emph{szczeg�lna uwaga}, czy te� wstawione zosta�o w~zupe�nie
innym celu.

\bigskip
\noindent
\begin{TPextension}
\EMPH{Na zako�czenie rada}:
nie nale�y przesadza� z~wykorzystywaniem wielu
r�nych kroj�w pisma w~dokumencie.
\end{TPextension}


%%
\section{Odst�py }
\subsection{Zmiana wielko�ci interlinii\index{interlinia} }

Wielko�� interlinii (odst�pu pomi�dzy wierszami) w~dokumencie mo�na
zmienia� za pomoc� polecenia:
%
\begin{command}
\ci{linespread}\verb|{|\emph{czynnik}\verb|}|
\end{command}
%
\noindent
Polecenie to nale�y umie�ci� w~preambule dokumentu.
Parametr \emph{czynnik} okre�la wielko�� interlinii.
Podw�jn� interlini� uzyskamy za pomoc�
\verb|\linespread{1.6}|. U�ywaj�c \verb|\linespread{1.3}|
uzyskamy interlini� r�wn� 1,5.
Pojedynczej interlinii, zarazem domy�lnej odpowiada warto��~1.

\subsection{Wci�cia i~odst�py pomi�dzy akapitami\label{parsp} }

Dwa dodatkowe parametry okre�laj�, odpowiednio, wielko�ci wci�cia
akapitowego oraz odst�pu mi�dzy akapitami. 
Na przyk�ad, wpisuj�c:
%
\begin{code}
\ci{setlength}\verb|{|\ci{parindent}\verb|}{0pt}| \\
\verb|\setlength{|\ci{parskip}\verb|}{1ex plus 0.5ex minus 0.2ex}|
\end{code}
%
\noindent
do preambu�y dokumentu ustalamy wielko�� wci�cia akapitowego na 0~pt
(co powoduje, �e akapity b�d� si� zaczyna� bez wci��), a~odst�p mi�dzy
akapitami ustalamy na 1~ex plus 0,5~ex minus 0,2~ex. Drugi zapis
oznacza, �e normalny odst�p mi�dzy akapitami, wynosz�cy 1,0~ex 
(jednostki miary w~\LaTeX-u podaje tabela~\ref{units} na
stronie~\pageref{units}), mo�e si� zwi�kszy� do $1{,}0 + 0{,}5 =
1{,}5$~ex lub zmniejszy� do $1{,}9 - 0{,}2 = 0{,}8$~ex. W~Europie
kontynentalnej akapity sk�ada si� czasami bez wci�cia akapitowego, tylko
z~dodatkowym odst�pem mi�dzy nimi. Ale uwaga, ten efekt pojawi
si� tak�e w~spisie tre�ci, tabel i~rysunk�w, gdzie poszczeg�lne
pozycje w~spisie b�d� od siebie bardziej oddalone (w~spisach wi�kszo��
akapit�w jest jednowierszowa). 
Aby unikn�� tego troch� �miesznego
efektu nale�y usun�� powy�sze instrukcje \verb+setlenght+ z~preambu�y
dokumentu i~wstawi� je w~cz�ci g��wnej, po poleceniach
\verb+\tableofcontents+ itp. 
Najlepiej jednak wcale nie korzysta�
z~tego sposobu, gdy� znakomita wi�kszo�� ksi��ek jest sk�adana
z~wci�ciem akapitowym, a~nie z~dodatkowymi odst�pami mi�dzy
akapitami\footnote{\begin{TPcomment}%
 %Pomijaj�c wszystkie inne argumenty oszcz�dzamy tak�e troch� drzew nie
 %wstawiaj�c odst�p�w mi�dzy akapity.
 Jednoczesne u�ycie wci�� i~odst�p�w uwa�a si� w~Polsce za powa�ny b��d
 typograficzny.\end{TPcomment}}.

Wci�cie akapitowe wstawiamy za pomoc� polecenia:
%
\begin{command}
\ci{indent}
\end{command}
%
\noindent
umieszczonego na pocz�tku akapitu\footnote{Do uzyskania efektu wstawiania
 wci�cia w~pierwszym akapicie po tytule rozdzia�u, 
 podrozdzia�u itd.
 nale�y do��czy� do dokumentu pakiet \pai{indentfirst}
 z~zestawu pakiet�w ,,tools''.}.
Wstawienie \verb+\indent+, kiedy warto�� \verb|\parindent| wynosi
zero nie przyniesie oczywi�cie �adnego efektu.

Do z�o�enia akapitu bez wci�cia nale�y rozpocz��
akapit od polecenia:
%
\begin{command}
\ci{noindent}
\end{command}


\subsection{Odst�py poziome\label{sec:hspace} }

{\LaTeX} automatycznie 
ustala wielko�ci odst�p�w mi�dzy s�owami oraz mi�dzy zdaniami.
Dodatkowy odst�p poziomy\index{odst�p!poziomy} (przez odst�p poziomy
rozumiemy odst�p mi�dzy wyrazami, przez odst�p pionowy rozumiemy
odst�p mi�dzy wierszami i~akapitami) wstawiamy za pomoc� polecenia:
 %
\begin{command}
\ci{hspace}\verb|{|\emph{odleg�o��}\verb|}|
\end{command}
 %
 \noindent
Je�eli taki odst�p, w~wyniku z�amania akapitu na wiersze, wypadnie na
pocz�tku lub ko�cu wiersza, to zostanie usuni�ty -- po to, by akapit nie
by� justowany ,,w~chor�giewk�''. Je�eli {\LaTeX} ma wstawi� odst�p 
tak�e w~wypadku, gdy rozpoczyna sie lub ko�czy wiersz, to zamiast
\verb+\hspace+ nale�y u�y� ,,gwiazdkowej'' wersji \ci{hspace*}.
Argument \emph{odleg�o��} oznacza wymiar \LaTeX-owy.
W~najprostszej postaci jest to liczba oraz jednostka odleg�o�ci.
Wykaz wa�niejszych dost�pnych w~\LaTeX-u 
jednostek odleg�o�ci znajduje si� w~tabeli~\ref{units}.
%
\begin{example}
To jest \hspace{1.5cm}odst�p 
r�wny 1,5~cm.
\end{example}

\suppressfloats
\begin{table}[!hbt]
\caption{\LaTeX-owe jednostki miary\label{units}}
\index{jednostki miary}%
\begin{lined}{10.5cm}
\begin{tabular}{@{}ll@{}}
\texttt{mm} & milimetr $\approx 1/25$~cala \quad \demowidth{1mm} \\
\texttt{cm} & centymetr = 10~mm \quad \demowidth{1cm} \\
\texttt{in} & cal $=$ 25,4~mm \quad \demowidth{1in} \\
\texttt{pt} & punkt $\approx 1/72$~cala $\approx \frac{1}{3}$~mm
\quad\demowidth{1pt}\\
\texttt{em} & w~przybli�eniu szeroko�� ,,M'' w~bie��cym foncie \quad
\demowidth{1em}\\
\texttt{ex} & w~przybli�eniu wysoko�� ,,x'' w~bie��cym foncie \quad
\demowidth{1ex}
\end{tabular}

\bigskip
\end{lined}
\end{table}

\begin{TPextension}
Cz�sto wygodnie jest u�y� ,,elastycznej'' odleg�o�ci,
zostawiaj�c \LaTeX-owi w~pewnym zakresie swobod� wyboru 
takiej odleg�o�ci, jak� uzna za najlepsz� z~punktu widzenia
jako�ci sk�adu. Tak�
elastyczn� odleg�o�� zapisujemy nast�puj�co:
\emph{n}~\verb+plus+~\emph{p} \verb+minus+~\emph{m}.
Cz�ci ,,\verb+plus+~\emph{p}'' i~,,\verb+minus+~\emph{m}'' s�
opcjonalne (ka�d� z~nich mo�na pomin��).
Tego typu odleg�o�ci maj� naturaln� wielko�� \emph{n}, mog� si�
kurczy� lub~rozci�ga� w~zakresie od $\emph{n} - \emph{m}$ 
do  $\emph{n} + \emph{p}$.
Omawiany wcze�niej odst�p mi�dzy akapitami (\verb+\parskip+)
jest przyk�adem wymiaru o~zmiennej wielko�ci.
Cz�� wymiar�w \LaTeX-owych mo�e mie� zmienne wielko�ci, ale cz��
musi mie� warto�� sta��. Na przyk�ad, jest zrozumia�e, �e 
wci�cie akapitowe musi by� wielko�ci� sta��, podobnie jak szeroko�� 
i~wysoko�� �amu.
\end{TPextension}

Polecenie\label{cmd:stretch}:
%
\begin{command}
\ci{stretch}\verb|{|\emph{n}\verb|}|
\end{command}
%
\noindent
wstawia specjalny odst�p rozci�gliwy o~tej w�a�ciwo�ci, �e
potrafi wype�ni� ca�� woln� przestrze� wiersza. 
Je�eli w~linii wstawimy dwa polecenia
\verb|\hspace{\stretch{|\emph{n}\verb|}}|, to wielko�� odst�p�w przez
nie uzyskanych b�dzie wg~proporcji ustalonych przez argument \emph{n}.
W~poni�szym przyk�adzie odst�p mi�dzy~x a~y~jest trzy razy mniejszy od
odst�pu mi�dzy~y~a~z.
%
\begin{example}
x\hspace{\stretch{1}}
y\hspace{\stretch{3}}z
\end{example}


\subsection{Odst�py pionowe}

{\LaTeX} wstawia odst�py pomi�dzy akapitami, rozdzia�ami, punktami
itp. automatycznie. Je�eli istnieje potrzeba wstawienia
dodatkowego odst�pu pionowego, nale�y u�y� polecenia:
%
\begin{command}
\ci{vspace}\verb|{|\emph{odleg�o��}\verb|}|
\end{command}
%
\noindent
Polecenie to nale�y oddzieli� pustymi liniami od otaczaj�cego je
tekstu. Je�eli w~wyniku z�amania strony, odst�p taki znajdzie si� na
pocz�tku lub na ko�cu strony (b�dzie bezpo�rednio zaczyna� lub
ko�czy� kolumn� tekstu), to zostanie usuni�ty. 
Je�eli ma zosta� wstawiony tak�e na pocz�tku lub ko�cu strony, 
to nale�y u�y�  
wersji ,,gwiazdkowej'' \ci{vspace*}\footnote{\begin{TPcomment}Zwr��my 
  uwag�, �e w~takim
  wypadku wysoko�ci kolumny tekstu na s�siednich stronach nie
  b�dzie jednakowa, zatem korzystajmy z~polecenia \ci{vspace*} z~pewn�
  ostro�no�ci�.\end{TPcomment}}. 
Argument \emph{odleg�o��} oznacza wymiar \LaTeX-owy.

Polecenia \ci{stretch}, wykonanego ��cznie z~\ci{pagebreak}, mo�na
u�ywa� do rozmieszczania tekstu kolumny w~pionie. 
W~poni�szym
przyk�adzie tekst zostanie rozmieszczony tak, �e odst�p u~do�u b�dzie
dwa razy mniejszy ni� odst�p u~g�ry strony.
%
\begin{code}
\begin{verbatim}
\vspace{\stretch{1}}
Tytu� i~autor
\vspace{\stretch{2}}\pagebreak
\end{verbatim}
\end{code}
%
\noindent
Dodakowy odst�p mi�dzy dwoma wierszami tego samego akapitu lub
mi�dzy wierszami w~tabeli mo�emy wstawi� za pomoc� instrukcji:
%
\begin{command}
\ci{\bs}\verb|[|\emph{odleg�o��}\verb|]|
\end{command}


%%
\section{Uk�ad graficzny strony}

Wymiary papieru mo�na poda� jako argumenty instrukcji
\verb+\documentclass+. 
Na podstawie zadeklarowanych wymiar�w
{\LaTeX} oblicza szeroko�� i~wysoko�� kolumny, marginesy i~inne parametry.
Na rysunku~\ref{fig:layout} przedstawiono wszystkie parametry
graficznego uk�adu strony. Do przygotowania rysunku u�yli�my
pakietu \pai{layout} z~zestawu ,,tools''%
\footnote{\CTAN{macros/latex/packages/tools}.}.
Je�eli obliczone przez \LaTeX-a warto�ci s� z~pewnych wzgl�d�w
nieodpowiednie, mo�na je zmieni�.

\begin{figure}[!hp]
\begin{center}
\makeatletter\@layout\makeatother
\end{center}
\vspace*{1.8cm}
\caption{Parametry uk�adu graficznego strony \label{fig:layout}}
\end{figure}

Zanim jednak zaczniemy eksperymentowa�, zwi�kszaj�c na przyk�ad
szeroko�� szpalty, chwil� pomy�lmy. Jak dla wi�kszo�ci rzeczy
w~\LaTeX-u, istniej� wa�ne powody, dlaczego szeroko�� kolumny jest
taka a~nie inna.

\iffalse
%% Z~tym co poni�ej mo�na by polemizowa�
%% wi�c wykomentowujemy z~wersji drukowanej 
Z~pewno�ci� w~por�wnaniu z~wydrukiem przygotowanym za pomoc� �wie�o
kupionego programu MS Word, strona \LaTeX-owa ma denerwuj�co w�sk�
szpalt�. Ale sp�jrzmy na ksi��k� z~renomowanego wydawnictwa i~policzmy
w~niej liczb� znak�w w~przeci�tnym wierszu. 
Oka�e si�, �e wynosi ona oko�o 66. 
Je�li por�wnamy j� z~wydrukiem z�o�onym przez \LaTeX-a, to
zapewne i~tym razem b�dzie ona zbli�ona do 66.  
Z~do�wiadcze� wynika
bowiem, �e w~miar� wzrostu liczby znak�w w~wierszu czytanie staje si�
m�cz�ce. A~dzieje si� tak, poniewa� przy d�ugich wierszach naszym
oczom trudniej jest przenosi� wzrok z~ko�ca jednego wiersza na
pocz�tek nast�pnego. Jest to jedna z~przyczyn stosowania sk�adu
wielokolumnowego w~gazetach i~czasopismach.

Tak wi�c, je�li zwi�kszamy szeroko�� kolumny, pami�tajmy, �e mo�e to 
uprzykrzy� czytanie odbiorcom naszej pracy. No, ale do�� ju� kaza�.  
Obieca�em przecie� wyja�ni�, jak mo�na te rzeczy robi�\dots
\fi

W~\LaTeX-u mamy dwie instrukcje do zmiany wielko�ci wymiar�w,
zazwyczaj u�ywane w~obr�bie preambu�y dokumentu:

Pierwsza instrukcja nadaje parametrowi okre�lon� wielko��:
%
\begin{command}
\ci{setlength}\verb|{|\emph{parametr}\verb|}{|\emph{odleg�o��}\verb|}| \par
\end{command}

\noindent
Drugie polecenie \emph{zwi�ksza} wielko�� parametru 
o~okre�lon� wielko��:
\noindent
\begin{command}
\ci{addtolength}\verb|{|\emph{parametr}\verb|}{|\emph{length}\verb|}|
\end{command}
%
\noindent
Druga instrukcja jest cz�ciej wykorzystywana poniewa� pozwala
na modyfikowanie wymiar�w. Przyk�adowo, aby zwi�kszy� 
szeroko�� szpalty o~jeden centymetr, nale�y w~preambule 
dokumentu umie�ci� nast�puj�ce
polecenia:
%
\begin{code}
\verb|\addtolength{\hoffset}{-0.5cm}|\\
\verb|\addtolength{\textwidth}{1cm}|
\end{code}
%
\noindent
Wykonywanie operacji arytmetycznych na wymiarach u�atwia pakiet
\pai{calc}. Pakiet \pai{geometry} pozwala na �atwe modyfikowanie
parametr�w uk�adu graficznego strony.

%%
\section{Wi�cej o~odleg�o�ciach}

Kiedy tylko jest to mo�liwe, unikajmy wykorzystywania wymiar�w
zdefiniowanych w~jednostkach absolutnych, takich jak punkty czy
milimetry. Starajmy si� raczej wyrazi� wymiary w~odniesieniu do ju�
istniej�cych, takich jak wysoko�� czy szeroko�� kolumny. W~poni�szym
przyk�adzie szeroko�� rysunku jest zdefiniowana jako po�owa szeroko��
bie��cej szpalty:
%
\begin{code}
\verb+\includegraphics[width=0.5\textwidth]{test.eps}+
\end{code}
%
\noindent
Nast�puj�ce trzy polecenia pozwalaj� okre�li� szeroko��,
wysoko�� i~g��boko�� \emph{tekstu}.
%
\begin{command}
\ci{settoheight}\verb|{|\emph{nazwa}\verb|}{|\emph{tekst}\verb|}|\\
\ci{settodepth}\verb|{|\emph{nazwa}\verb|}{|\emph{tekst}\verb|}|\\
\ci{settowidth}\verb|{|\emph{nazwa}\verb|}{|\emph{tekst}\verb|}|
\end{command}
%
\noindent
Nast�puj�cy przyk�ad pokazuje mo�liwe zastosowanie tych polece�:
%
\begin{example}
\newenvironment{vardesc}[1]{%
\settowidth{\parindent}{#1:\ }
\makebox[0pt][r]{#1:\ }}{}

\begin{displaymath} a^2+b^2=c^2
\end{displaymath}

\begin{vardesc}{gdzie}%
$a$, $b$ -- przyprostok�tne, \par
$c$ -- przeciwprostok�tna.
\end{vardesc}
\end{example}

%%
\section{Pude�ka }

{\LaTeX} tworzy ka�d� stron� z~pude�ek\index{pude�ko}, kt�re
odpowiednio skleja. Elementarnymi pude�kami s� litery, z~kt�rych
sklejane s� s�owa. S�owa s� nast�pnie ��czone w~wiersze, a~wiersze
w~akapity.

Trzeba przyzna�, �e powy�sze jest mocno uproszczon� wersj� tego, co
si� naprawd� dzieje, ale zasadniczo bior�c dzia�anie
\LaTeX-a mo�na wyja�ni� w~terminach pude�ek oraz kleju\index{klej}
(odst�pu wstawianego mi�dzy pude�kami). Nie tylko litery s� pude�kami.
Do pude�ka mo�na w�o�y� praktycznie wszystko, tak�e inne pude�ka.
Ka�de pude�ko {\LaTeX} traktuje jak pojedyncz� liter�.

Chcia� o~tym nie m�wili�my wprost, pude�ka pojawia�y si� ju�
w~poprzednich rozdzia�ach. Na przyk�ad polecenie \verb+includegraphics+
albo �rodowisko \verb+tabular+ tworz� pude�ka. Oznacza to, �e �atwo
mo�na zestawi� dwa rysunki albo tabele obok siebie. Trzeba jedynie
zadba� o~to, by ��czna szeroko�� po��czonych obiekt�w nie by�a wi�ksza
ni� szeroko�� szpalty.

To samo odnosi si� do akapit�w, kt�re -- je�li tego potrzebujemy -- 
mo�emy sk�ada� w~pude�ka o~zadanej szeroko�ci:
%
\begin{command}
\ci{parbox}\verb|[|\emph{pos}\verb|]{|\emph{szeroko��}%
\verb|}{|\emph{tekst}\verb|}|
\end{command}
%
\noindent
Do tego samego celu mo�na wykorzysta� �rodowisko:
%
\begin{command}
\verb|\begin{|\ei{minipage}\verb|}[|\emph{pos}\verb|]{|%
\emph{szeroko��}\verb|}| \emph{tekst} \verb|\end{|\ei{minipage}\verb|}|
\end{command}
%
\noindent
Argument \emph{pos} jest jednoliterowy i~mo�e przyjmowa� jedn�
z~warto�ci: \texttt{c}, \texttt{t} lub \texttt{b}. Warto�ci te
okre�laj�, jak {\LaTeX} ma umie�ci� pude�ko wzgl�dem otaczaj�cego
tekstu. Warto�� \verb|c| oznacza umieszczenie �rodka wysoko�ci pude�ka
na linii podstawowej\index{linia podstawowa}, 
\verb|t| -- umieszczenie  linii podstawowej pierwszego wiersza 
w~pude�ku na linii podstawowej\index{linia podstawowa} 
otaczaj�cego tekstu, natomiast \verb|b| umieszczenie 
dolnej kraw�dzi pude�ka na linii podstawowej\index{linia podstawowa}. 
Wynik zastosowania parametr�w ilustruje poni�szy przyk�ad
(lini� podstawow�\index{linia podstawowa} oznaczono kresk�). 
Argument \emph{szeroko��} to wymiar okre�laj�cy 
szeroko�� pude�ka.
%%
\iffalse
%% JG
 G��wna r�nica pomi�dzy \ci{parbox} a~\pai{minipage} polega na tym, �e
 nie wszystkie polecenia i~�rodowiska s� dozwolone wewn�trz
 \verb|parbox| w~przeciwie�stwie do �rodowiska \verb|minipage|.
\fi
%%
%%
\begin{example}
\makebox[0pt][l]{\rule{66mm}{.4pt}}%
\parbox[c]{9mm}{5 5 5 5 5 5 5 5 5}
\parbox[t]{9mm}{6 6 6 6 6 6 6 6 6}
\parbox[b]{9mm}{8 8 8 8 8 8 8 8 8}
\end{example}

\bigskip
\noindent
Polecenie \ci{parbox} sk�ada tekst w~pude�ku, w~razie potrzeby dziel�c
tekst na linijki. Inaczej jest z~pude�kami uzyskiwanymi za pomoc�
polecenia \ci{mbox}, kt�rych zawarto�� nigdy nie jest dzielona na
wiersze. Polecenia tego u�ywamy, gdy chcemy zapobiec dzieleniu wyrazu
lub sekwencji wyraz�w na wiersze. Polecenie \verb+\mbox+ jest
uproszczon� wersj� instrukcji \ci{makebox} o~sk�adni:
%
\begin{command}
\ci{makebox}\verb|[|\emph{szeroko��}\verb|][|\emph{pos}\verb|]{|%
\emph{tekst}\verb|}|
\end{command}
%
\noindent
Za pomoc� opcjonalnego argumentu \emph{szeroko��} mo�emy zada�
szeroko�� pude�ka. Mo�e ona si� r�ni� od naturalnej szeroko�ci tekstu
w~pude�ku; mo�e wynosi� zero, a~nawet by� wielko�ci� ujemn�! W~obr�bie
argumentu \emph{szeroko��} mo�emy tak�e pos�ugiwa� si� wielko�ciami
\ci{width} (szeroko��), \ci{height} (wysoko��), \ci{depth} (g��boko��)
oraz \ci{totalheight} (suma wysoko�ci i~g��boko�ci). Ponadto argument
\emph{pos} okre�la spos�b umieszczenia tekstu. 
Litera \texttt{c}~oznacza wy�rodkowanie, 
\texttt{l}~dosuni�cie do lewej, \texttt{r}~dosuni�cie do prawej, 
a~\texttt{s}~wyspacjowanie zawarto�ci.

Poni�szy przyk�ad ilustruje wykorzystanie polecenia \verb+\width+
w~obr�bie argumentu \emph{szeroko��}. Pierwsze pude�ko ma szeroko��
r�wn� po�owie naturalnej szeroko�ci tekstu:
%
\begin{example}
\makebox[.5\width][l]{oooooooo}%
\makebox{xxxxxxxx}
\end{example}

\bigskip
\noindent
Polecenie \ci{framebox} dzia�a dok�adnie jak \ci{makebox},
z~tym �e naoko�o pude�ka kre�lona jest ramka.

Oto przyk�ad zastosowania polece� \ci{makebox} i~\ci{framebox}.
%
\begingroup
\hbadness 10000
\begin{example}
\makebox[\textwidth]{%
p o � r o d k u}\par
\makebox[\textwidth][s]{%
r o z s t r z e l o n y}\par
\framebox[1.1\width]{Teraz jestem
obramowany!} \par
\framebox[0.8\width][r]{Troch�
tu jest za szeroko} \par
\framebox[1cm][l]{Nie
ma sprawy}
Da si� to czyta�?
\end{example}
\endgroup

\bigskip
\noindent
Pude�ka mo�na te� przesuwa� w~pionie. 
S�u�y do tego polecenie:
%
\begin{command}
\ci{raisebox}\verb|{|\emph{przesuni�cie}\verb|}[|%
\emph{wysoko��}\verb|][|\emph{g��boko��}\verb|]{|\emph{tekst}\verb|}|
\end{command}
%
\noindent
Argument \emph{przesuni�cie} okre�la wielko�� przesuni�cia w~g�r�
(lub w~d�, je�eli wielko�� przesuni�cia jest ujemna).
Ponadto za pomoc� parametr�w opcjonalnych
\emph{wysoko��} oraz \emph{g��boko��} mo�na zada� nominaln�
wysoko�� oraz g��boko�� pude�ka ({\LaTeX} b�dzie traktowa� pude�ko tak,
jakby mia�o zadane wymiary, bez wzgl�du na wymiary naturalne).
Wewn�trz parametr�w znowu mo�na skorzysta� z~polece�
\ci{width}, \ci{height}, \ci{depth} oraz
\ci{totalheight}.

\begin{example}
\raisebox{0pt}[0pt][0pt]{\Large%
\textbf{Aaaa\raisebox{-0.3ex}{a}%
\raisebox{-0.7ex}{aa}%
\raisebox{-1.2ex}{r}%
\raisebox{-2.2ex}{g}%
\raisebox{-4.5ex}{h}}}
Krzycza�a, ale nikt nie zauwa�y�, 
�e co� si� jej przytrafi�o.
\end{example}


%%
\section{Kreski i~podpory \label{sec:rule}}

Par� stron wcze�niej pojawi�o si� polecenie:
%
\begin{command}
\ci{rule}\verb+[+\emph{przesuni�cie}\verb+]{+%
\emph{szeroko��}\verb+}{+\emph{wysoko��}\verb+}+
\end{command}
%
\noindent
W~wyniku wykonania tej instrukcji najcz�ciej otrzymujemy w~sk�adzie
czarny prostok�t:
%
\begin{example}
\rule{3mm}{.1pt}%
\rule[-1mm]{5mm}{1cm}%
\rule{3mm}{.1pt}%
\rule[1mm]{1cm}{5mm}%
\rule{3mm}{.1pt}
\end{example}
%
\noindent
Polecenia \ci{rule} u�ywamy do rysowania kresek pionowych i~poziomych.
Na przyk�ad gruba czarna krecha na stronie tytu�owej
niniejszego \emph{Wprowadzenia} to wynik zadzia�ania instrukcji:
%
\begin{code}
\verb+\rule[-1ex]{\textwidth}{5pt}+
\end{code}
%
Parametr \emph{przesuni�cie} okre�la, jak wysoko przesun�� krech� 
ponad lini� podstawow�\index{linia podstawowa} (lub opu�ci� 
poni�ej linii podstawowej, je�eli parametr jest ujemny).

Specjalnym przypadkiem jest kreska o~zerowej szeroko�ci, ale
niezerowej wysoko�ci. Tak� kresk� nazywamy \emph{podpor�}
(\USemph{strut}). Podpora to cz�sto stosowana metoda nadawania
wszystkim elementom jednakowej wysoko�ci. Sp�jrzmy na poni�szy
przyk�ad. Dzi�ki wstawieniu podpory drugi wiersz ma t� sam� wysoko��
co pierwszy. Zawarto�� wiersza trzeciego jest identyczna jak drugiego,
za wyj�tkiem niewidocznej podpory. Gdyby jej brakowa�o, to
wysoko�� drugiego wiersza by�aby mniejsza.
 %
\begin{example}
\begin{tabular}{|c|} \hline
\rule{1pt}{4ex}Pittprop \ldots\\
\hline
\rule{0pt}{4ex}Strut\\ \hline
Strut\\ \hline
\end{tabular}
\end{example}

\endinput
%%% Local Variables:
%%% mode: latex
%%% TeX-master: "lshort2e"
%%% End:




